Biểu hiện điển hình của hẹp ống sống thắt lưng là tình trạng đau chân gia tăng khi đi bộ, khi đứng hoặc khi ngửa người ra sau. Cơn đau thường được thuyên giảm trong vòng 5 đến 10 phút bằng cách ngồi xuống hoặc cúi người về phía trước tại vùng eo bằng cách tựa vào khung tập đi hoặc tay cầm của xe đẩy mua sắm. Một tư thế hơi khom người cũng có thể được áp dụng khi đứng và/hoặc đi bộ để làm giảm đau chân.
Mục lục:
Hẹp ống sống cột sống thắt lưng
Các triệu chứng hẹp ống sống thắt lưng
Nguyên nhân và chẩn đoán hẹp ống sống thắt lưng
Điều trị hẹp ống sống thắt lưng
Các lựa chọn phẫu thuật hẹp ống sống thắt lưng
.
.
Hiểu về các triệu chứng và sự tiến triển của hẹp ống sống thắt lưng
Trong các giai đoạn ban đầu của hẹp ống sống, cảm giác khó chịu, chuột rút và/hoặc nhức mỏi có thể phát triển ở chân sau khi đi bộ hoặc đứng kéo dài. Các triệu chứng này sau đó có thể biến mất sau khi ngồi, nghỉ ngơi hoặc cúi người về phía trước. Ở giai đoạn này, các hoạt động như đi bộ ngoài trời hoặc tại một cửa hàng có thể gây ra các triệu chứng. Theo thời gian, cơn đau có thể trở nên nghiêm trọng hơn và xảy ra ở các khoảng thời gian thường xuyên hơn hoặc duy trì liên tục, dẫn đến đau chân ngay cả khi đi trong nhà.
Các triệu chứng và dấu hiệu của hẹp ống sống thắt lưng thay đổi tùy thuộc vào mức độ chèn ép thần kinh và loại mô thần kinh bị ảnh hưởng. Mặc dù sự chèn ép rễ thần kinh cột sống thường phổ biến hơn, tủy sống và/hoặc chùm đuôi ngựa cũng có thể bị chèn ép do hẹp ống sống. Tuy nhiên, tình trạng này cũng có thể không tạo ra bất kỳ triệu chứng hoặc dấu hiệu nào.
Hiểu về các biến thể trong chèn ép thần kinh dựa trên phân loại hẹp ống sống
Tùy thuộc vào vị trí chèn ép thần kinh, có hai loại hẹp ống sống nói chung – hẹp lỗ liên hợp, ảnh hưởng đến các dây thần kinh cột sống, và hẹp ống sống trung tâm, ảnh hưởng đến tủy sống và/hoặc chùm đuôi ngựa.
.
.
Hẹp lỗ liên hợp
Loại hẹp này phổ biến hơn và ảnh hưởng đến một lỗ liên hợp, một lỗ xương ngắn mà qua đó một dây thần kinh cột sống thoát ra khỏi tủy sống. Phần dây thần kinh nơi xảy ra sự chèn ép được gọi là rễ thần kinh.
Hẹp lỗ liên hợp có thể gây chèn ép rễ thần kinh ở một hoặc nhiều vùng trong 3 vùng sau:
- Ngay trước khi nó đi tới lỗ liên hợp (hẹp ngách bên)
- Bên trong lỗ liên hợp
- Ngay sau khi thoát khỏi lỗ liên hợp (hẹp vùng xa bên)
Trong hầu hết các trường hợp, các đoạn vận động thắt lưng thấp dễ bị hẹp lỗ liên hợp cột sống do thoái hóa.
.
.
Hẹp ống sống trung tâm
Loại hẹp này ảnh hưởng đến lỗ đốt sống – một lỗ mở lớn ở trung tâm của đốt sống. Các lỗ đốt sống cùng nhau tạo thành ống sống, nơi chứa tủy sống ở vùng thắt lưng cao (L1-L2) và các dây thần kinh chùm đuôi ngựa ở vùng thắt lưng giữa và thấp. Khi một lỗ đốt sống bị thu hẹp, nó có thể chèn ép tủy sống và/hoặc chùm đuôi ngựa tùy thuộc vào vị trí của đốt sống bị ảnh hưởng.
Hẹp lỗ liên hợp và hẹp ống sống trung tâm có thể xảy ra cùng nhau, khiến các triệu chứng của cả hai tình trạng đồng thời xuất hiện.
.
.
Các dấu hiệu và triệu chứng của hẹp ống sống thắt lưng: các động đối với cuộc sống hàng ngày
Tùy thuộc vào loại hẹp, các dấu hiệu và triệu chứng của hẹp ống sống thắt lưng có thể khu trú ở các vùng cụ thể ở một bên chân hoặc ảnh hưởng đến cả hai chân cùng một lúc. Nếu các rễ thần kinh tọa bị chèn ép, các triệu chứng được gọi là đau thần kinh tọa (hoặc bệnh lý rễ thần kinh) và thường ảnh hưởng đến lưng dưới, mông, đùi, cẳng chân và có thể cả bàn chân.
Đau chân do hẹp ống sống có xu hướng biến mất khi cột sống được gập về phía trước, bởi vì hành động này làm mở rộng ống sống bị thu hẹp, giải ép thần kinh một cách tạm thời.
Các triệu chứng hẹp lỗ liên hợp cột sống thắt lưng
Sự chèn ép của một dây thần kinh cột sống thắt lưng khi nó đi vào, đi qua hoặc đi ra khỏi lỗ liên hợp có thể gây ra một số sự kết hợp của các triệu chứng và dấu hiệu sau đây:
- Đau rễ thần kinh, cơn đau bắt nguồn từ nguồn phát ở cột sống thắt lưng và di chuyển dọc theo đường đi của dây thần kinh bị ảnh hưởng. Đau rễ thần kinh thường được đặc trưng bởi một hoặc nhiều biểu hiện sau
- Đau như dao cắt, cảm giác bỏng rát và/hoặc đau nhói ở lưng dưới, đùi, cẳng chân và/hoặc bàn chân
- Đau âm ỉ, nhức mỏi ở lưng dưới, hông, vùng chậu sau và/hoặc mặt sau và mặt bên của đùi
- Co rút ở chân và bàn chân
- Cơn đau có thể xảy ra khi đứng kéo dài hoặc trong các hoạt động, chẳng hạn như đi bộ hoặc ngửa cột sống ra sau.
- Mất cảm giác, chẳng hạn như tê bì, cảm giác châm chích và/hoặc ngứa ran ở một hoặc nhiều phần của đùi, cẳng chân và bàn chân.
- Yếu các cơ chân, gây khó khăn cho việc di chuyển chân và/hoào bàn chân theo các hướng khác nhau.
- Tình trạng bàn chân rủ, xảy ra nếu rễ thần kinh cột sống L5 bị chèn ép và dẫn đến việc không thể nhấc phần trước của bàn chân lên.
- Cứng ở lưng dưới.
Bởi vì hẹp lỗ liên hợp cột sống ảnh hưởng đến một rễ thần kinh ở bên trái hoặc bên phải của cột sống, các triệu chứng được cảm nhận ở chân trái hoặc chân phải, dọc theo đường đi của dây thần kinh bị ảnh hưởng.
.
.
Các triệu chứng hẹp ống sống trung tâm thắt lưng
Khi tủy sống và/hoặc các dây thần kinh chùm đuôi ngựa bị chèn ép do sự thu hẹp phần bên trong của lỗ đốt sống, một hoặc nhiều triệu chứng sau đây có thể xảy ra, thường tuân theo một kiểu đối xứng ở cả hai chân:
- Đi khập khiễng đau cách hồi do thần kinh, một thuật ngữ mô tả tập hợp các triệu chứng đặc trưng bởi cơn đau cảm giác bỏng rát và chuột rút ở mông, đùi và bắp chân khi đứng trong thời gian dài và/hoặc đi bộ. Người bệnh trải qua tình trạng đi khập khiễng đau cách hồi do thần kinh như một cảm giác nặng nề, mệt mỏi ở chân và gặp khó khăn trong việc nhấc/di chuyển chân khi đi bộ.
- Cảm giác bất thường, chẳng hạn như nóng ran và/hoặc cảm giác châm chích ở cả hai chân.
- Yếu cơ, dẫn đến việc không thể di chuyển hoặc nhấc chân lên.
- Các vấn đề về dáng đi thường liên quan đến một kiểu đi bộ không vững vàng, đi bộ với hai chân dang rộng.
- Gặp khó khăn về thăng bằng do cảm giác bước đi không vững chãi.
Sự chèn ép tiến triển của tủy sống hoặc chùm đuôi ngựa có thể gây ra hội chứng chóp tủy hoặc hội chứng chùm đuôi ngựa, dẫn đến mất chức năng kiểm soát chân, ruột và bàng quang. Cần phải có sự chăm sóc y tế ngay lập tức để phẫu thuật giải ép các rễ thần kinh trong trường hợp này và ngăn ngừa tổn thương thần kinh vĩnh viễn.
Các triệu chứng hẹp ống sống thắt lưng có thể biến động, với một số giai đoạn có các triệu chứng nghiêm trọng hơn và một số giai đoạn có ít triệu chứng hơn hoặc không có. Các triệu chứng có thể tiến triển hoặc không tiến triển theo thời gian. Mức độ nghiêm trọng và thời gian kéo dài của các triệu chứng hẹp ống sống thắt lưng thay đổi giữa các cá nhân và thường cần nhiều yếu tố để đưa ra quyết định liệu điều trị không phẫu thuật hay phẫu thuật cột sống là phù hợp hơn.
