Hẹp ống sống trung tâm

Hẹp ống sống là sự thu hẹp của một hoặc nhiều lỗ mở bằng xương trong các đốt sống của cột sống. Khi hẹp ống sống xảy ra trong ống sống, nó được gọi là hẹp ống sống trung tâm và có thể gây chèn ép tủy sống.

Mục lục:

Các triệu chứng thường gặp của hẹp ống sống trung tâm

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây hẹp ống sống trung tâm

Chẩn đoán hẹp ống sống trung tâm

Điều trị không phẫu thuật hẹp ống sống trung tâm

Phẫu thuật hẹp ống sống trung tâm

Các dấu hiệu và triệu chứng của hẹp ống sống trung tâm có thể được cảm nhận ở một hoặc cả hai bên cơ thể và có thể bao gồm đau nhói, đau như điện giật, châm chích, tê bì, và/hoặc yếu cơ có thể lan vào cánh tay hoặc chân. Những thay đổi về phối hợp vận động và liệt có thể xảy ra trong những trường hợp hẹp ống sống trung tâm nghiêm trọng. Các bài viết này làm nổi bật các triệu chứng, nguyên nhân và phương pháp điều trị cụ thể của hẹp ống sống trung tâm ở các vùng cổ, vùng lưng trên và vùng lưng dưới.

Hẹp ống sống trung tâm ảnh hưởng đến tủy sống như thế nào?

Tủy sống đi xuống từ não, di chuyển dọc xuống qua cổ và kết thúc ở phần trên của lưng dưới. Các dây thần kinh cột sống tách ra từ tủy sống tại mỗi đoạn cột sống qua các lỗ liên hợp giữa các đốt sống lân cận. Một chùm dây thần kinh đi xuống từ phần cuối của tủy sống để tạo thành chùm đuôi ngựa.

Sự phát triển của gai xương và bệnh lý đĩa đệm ở cột sống có thể làm hẹp không gian dành cho tủy sống, gây ra một hoặc cả hai tình trạng sau:

Chèn ép tủy sống ở cột sống cổ, cột sống ngực, và/hoặc cột sống thắt lưng
Chèn ép chùm đuôi ngựa ở cột sống thắt lưng

Chèn ép tủy sống ở cổ có thể gây gập hoặc xoắn các mạch máu nuôi dưỡng tủy sống và não.

Dấu hiệu và triệu chứng hẹp ống sống trung tâm

Hẹp ống sống trung tâm không phải lúc nào cũng gây đau hoặc các triệu chứng khác. Nếu các triệu chứng xảy ra, các vùng khác nhau của cơ thể có thể bị ảnh hưởng dựa trên vị trí hẹp, như mô tả dưới đây:

Hẹp trung tâm của cột sống cổ có thể gây đau cổ, vai và/hoặc cánh tay. Ngoài ra, có thể xảy ra tê bì và/hoặc yếu ở cánh tay, có hoặc không kèm theo khó khăn trong việc thăng bằng và đi bộ.
Hẹp trung tâm của cột sống ngực và thắt lưng chủ yếu ảnh hưởng đến lưng dưới, mông, đùi và chân, gây đau và/hoặc tê bì.

Trong những trường hợp nghiêm trọng, có thể liệt dưới mức tổn thương kèm theo mất kiểm soát đường ruột và/hoặc bàng quang. Thông thường người bệnh sẽ bắt đầu có xu hướng khom người về phía trước và trở nên kém hoạt động hơn khi các dấu hiệu và triệu chứng bắt đầu tiến triển.

Tiến trình của hẹp ống sống trung tâm

Thông thường, hẹp ống sống được ghi nhận ở tỷ lệ lên tới 80% những người trên 60 tuổi, với ước tính khoảng 5% bị hẹp đồng thời cả cột sống cổ và thắt lưng. Nam giới thường bị ảnh hưởng nhiều hơn nữ giới. Phẫu thuật cột sống ở những người trên 65 tuổi phổ biến nhất là để điều trị hẹp ống sống.

Hẹp ống sống thường phát triển theo thời gian do kết quả của những thay đổi tự nhiên của cột sống, mặc dù chấn thương, các bệnh lý chuyển hóa, nhiễm trùng và phẫu thuật trước đó có thể làm trầm trọng thêm hoặc đẩy nhanh tình trạng này. Tuy nhiên, các dấu hiệu và triệu chứng có thể xuất hiện đột ngột hoặc từ từ, gây đau, tê bì, và/hoặc yếu ở các bộ phận khác nhau của cơ thể. Cột sống thắt lưng là vùng bị ảnh hưởng phổ biến nhất bởi hẹp ống sống, tiếp theo là cột sống cổ, tuy nhiên vùng cổ tiến triển nhanh hơn. Hẹp cột sống ngực là thường hiếm gặp hơn.

Mặc dù hẹp ống sống thường có thể được quản lý bằng các phương pháp điều trị không phẫu thuật, đôi khi phẫu thuật vẫn có thể được yêu cầu. Các phương pháp điều trị không phẫu thuật thường được thử nghiệm trong 3 tháng (hoặc hơn) trước khi điều trị hẹp ống sống bằng phẫu thuật. Mục tiêu của điều trị hẹp ống sống là tối đa hóa không gian bên trong ống sống trung tâm và ngăn chặn sự tiến triển của chèn ép tủy sống và/hoặc rễ thần kinh.

Khi nào hẹp ống sống trung tâm trở nên nghiêm trọng

Mặc dù tất cả các dấu hiệu và triệu chứng của hẹp ống sống trung tâm đều phải được bác sĩ đánh giá, một số triệu chứng đòi hỏi phải có sự chăm sóc y tế ngay lập tức. Một vài ví dụ bao gồm:

Giảm kiểm soát ruột và/hoặc bàng quang và/hoặc tê bì ở vùng cơ quan sinh dục
Đau cổ và/hoặc đau lưng nghiêm trọng, đột ngột và không thuyên giảm
Lết bàn chân trên sàn khi đi bộ hoặc gặp khó khăn trong việc nhấc phần trước của bàn chân lên (bàn chân rủ)
Yếu và/hoặc tê bì đột ngột ở bất kỳ bộ phận nào của cơ thể
Mất chức năng đột ngột ở cánh tay, chẳng hạn như không thể cầm nắm

Các dấu hiệu và triệu chứng này có thể chỉ ra tình trạng chèn ép tủy sống và/hoặc dây thần kinh cột sống nghiêm trọng, các khối u gần cột sống, hoặc hội chứng chùm đuôi ngựa, đòi hỏi phải được điều trị kịp thời.