Liệu pháp huyết tương giàu tiểu cầu, đôi khi được gọi là liệu pháp (PRP) hoặc liệu pháp huyết tương điều kiện tự thân (ACP), sử dụng các đặc tính chữa lành tự nhiên của máu để sửa chữa sụn, gân, dây chằng, cơ hoặc thậm chí là xương bị tổn thương.
.
.
Mặc dù không được coi là phương pháp thực hành tiêu chuẩn, nhưng ngày càng có nhiều người tiêm PRP để điều trị các bệnh lý chỉnh hình, bao gồm cả thoái hóa khớp. Nó thường được sử dụng trong bệnh lý thoái hóa khớp gối, nhưng cũng có thể được sử dụng cho các khớp khác.
Các bài viết này mô tả cách các chuyên gia nghĩ về việc PRP hoạt động như thế nào, ai có thể cân nhắc tiêm PRP cho bệnh thoái hóa khớp và quy trình tiêm. Ngoài ra, bài viết cũng thảo luận về các nghiên cứu hiện có nhằm kiểm tra xem liệu PRP có phải là một phương pháp điều trị hiệu quả cho bệnh thoái hóa khớp hay không.
Khi điều trị thoái hóa khớp bằng huyết tương giàu tiểu cầu, bác sĩ sẽ tiêm PRP trực tiếp vào khớp bị tổn thương. Mục tiêu bao gồm:
- Giảm đau
- Cải thiện chức năng vận động khớp
- Có khả năng làm chậm, ngăn chặn hoặc thậm chí sửa chữa tổn thương sụn khớp
Huyết tương giàu tiểu cầu được chiết xuất từ mẫu máu của chính bệnh nhân. Các mũi tiêm điều trị chứa huyết tương có nồng độ tiểu cầu cao hơn nồng độ được tìm thấy trong máu bình thường.
.
.
Huyết tương là gì? Huyết tương dùng để chỉ thành phần lỏng của máu; nó là môi trường cho các tế bào hồng cầu, bạch cầu và các vật chất khác di chuyển trong dòng máu. Huyết tương chủ yếu là nước nhưng cũng bao gồm protein, chất dinh dưỡng, glucose và kháng thể, cùng các thành phần khác.
Tiểu cầu là gì? Giống như hồng cầu và bạch cầu, tiểu cầu là một thành phần bình thường của máu. Bản thân tiểu cầu không có bất kỳ đặc tính phục hồi hay chữa lành nào; thay vào đó, chúng tiết ra các chất gọi là yếu tố tăng trưởng và các protein khác nhằm điều tiết sự phân chia tế bào, kích thích tái tạo mô và thúc đẩy quá trình chữa lành. Tiểu cầu cũng giúp máu đông; một người có tiểu cầu bị lỗi hoặc quá ít tiểu cầu sẽ bị chảy máu quá mức từ một vết cắt.
Không có định nghĩa y khoa được chấp nhận rộng rãi cho “huyết tương giàu tiểu cầu”, vì vậy một mũi tiêm PRP mà bệnh nhân này nhận được có thể rất khác so với bệnh nhân khác. Sự khác biệt xảy ra vì nhiều lý do, bao gồm:
- Đặc điểm của bệnh nhân: Thành phần máu (ví dụ: số lượng tiểu cầu) có thể khác nhau giữa các bệnh nhân.
- Xử lý máu: Cách mẫu máu của bệnh nhân được xử lý (ví dụ: ly tâm và lọc) ảnh hưởng đến nồng độ tiểu cầu và bạch cầu trong một mũi tiêm PRP.
- Chất phụ gia: Các bác sĩ có thể bổ sung vào huyết tương giàu tiểu cầu các chất được cho là giúp tăng cường đặc tính chữa lành của PRP.
Việc sản xuất và thành phần của PRP ảnh hưởng như thế nào đến hiệu quả của liệu pháp vẫn chưa được hiểu rõ. Cho đến khi có nhiều nghiên cứu hơn được thực hiện, những bệnh nhân đang cân nhắc liệu pháp huyết tương giàu tiểu cầu nên dành thời gian để tìm hiểu những gì đã được biết về PRP.
.
.
Các giả thuyết mang lại hiệu quả của liệu pháp huyết tương giàu tiểu cầu
Các chuyên gia không chắc chắn chính xác làm thế nào liệu pháp PRP có thể làm giảm các triệu chứng cho một số bệnh lý chỉnh hình nhất định. Các bác sĩ sử dụng liệu pháp PRP để điều trị thoái hóa khớp đưa ra giả thuyết rằng huyết tương giàu tiểu cầu có thể:
- Ức chế tình trạng viêm và làm chậm quá trình tiến triển của thoái hóa khớp.
- Kích thích sự hình thành sụn mới.
- Tăng sản xuất dịch bôi trơn tự nhiên trong khớp, từ đó làm giảm ma sát gây đau khớp.
- Chứa các protein làm thay đổi các cơ quan cảm thụ đau của bệnh nhân và giảm cảm giác đau.
Có thể là huyết tương giàu tiểu cầu thực hiện tất cả những điều này, hoặc không điều nào cả. Cần có thêm nhiều nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn, chất lượng cao trước khi các nhà khoa học có thể biết chắc chắn.
