Vít chân cung là các thiết bị cấy ghép có ren bằng titanium hoặc thép không gỉ được bắt qua chân cung đốt sống nằm ở phía sau của các xương cột sống. Vít chân cung giúp cố định các thanh nẹp vào thân đốt sống trong quá trình phẫu thuật hàn khớp cột sống.
Các vít này đóng vai trò như các điểm neo và thường được đặt tại 2 hoặc 3 phân đoạn cột sống liên tiếp được kết nối bởi một thanh nẹp ngắn.
Cách thức hoạt động của vít chân cung
Phương pháp phẫu thuật tiêu chuẩn sử dụng vít chân cung là trong một hệ thống nẹp-vít, trong đó các vít được đặt ở chân cung bên trái và bên phải của các đốt sống cần cố định và sau đó được kết nối bằng hai thanh nẹp ở mỗi bên. Hệ thống nẹp-vít này giúp làm vững phân đoạn cột sống đang được hàn khớp bằng cách giữ các đốt sống lại với nhau.
Các thanh nẹp được cố định vào vít chân cung thường có dạng hình trụ và cứng với đường kính 4.75 mm, 5.0 mm, 6.0 mm.
Sau khi hàn khớp thành công và khi xương ghép phát triển, các vít và thanh nẹp không còn cần thiết cho sự ổn định và có thể được tháo bỏ một cách an toàn bằng phẫu thuật lưng tiếp theo. Tuy nhiên, hầu hết các phẫu thuật viên không khuyến cáo tháo bỏ trừ khi các vít chân cung gây ra sự khó chịu cho bệnh nhân.
Quá trình đặt vít chân cung
Các vít có thể được đặt bằng kỹ thuật free-hand hoặc bằng hệ thống định vị vi tính hỗ trợ. Đường kính và chiều dài của vít thay đổi và thường được xác định bằng cách sử dụng phim chụp cắt lớp vi tính (CT) trước phẫu thuật.
Mặc dù các công nghệ hình ảnh, chẳng hạn như X-quang và chụp cắt lớp vi tính được đánh giá là có độ chính xác cao hơn trong việc đặt vít, tuy nhiên kỹ thuật tự do được thực hiện bởi một phẫu thuật viên có kinh nghiệm sẽ ít dẫn đến tổn thương thành bên của chân cung hơn. Sự tổn thương như vậy làm tăng nguy cơ chấn thương các mạch máu lân cận, chẳng hạn như động mạch chủ.
Vít chân cung cũng có thể được đặt thông qua các thủ thuật xâm lấn tối thiểu qua da, chẳng hạn như để điều trị gãy xương hoặc biến dạng cột sống. Loại đặt vít này được gọi là cố định vít chân cung qua da.
Các nguy cơ và biến chứng khi cố định cột sống bằng vít chân cung
Nhìn chung, biến chứng từ vít chân cung là hiếm gặp, xảy ra ở khoảng 6% các trường hợp. Các biến chứng tiềm ẩn từ vít chân cung thường bao gồm sự cố với hệ thống nẹp-vít hoặc tổn thương các mô lân cận.
Gãy vít và lỏng thanh nẹp kết nối
Các thanh nẹp được cố định vào vít chân cung thường cứng và không cho phép chuyển động ở phân đoạn cột sống. Khi các thanh nẹp cứng này được kết nối với các đốt sống ở các vùng rất linh hoạt của cột sống, chẳng hạn như lưng dưới, các chuyển động cúi và xoay có thể làm tăng sự tập trung ứng suất ở vùng nơi các thanh nẹp được cố định vào vít. Cuối cùng, các lực này có thể gây ra gãy vít tại điểm nơi đầu vít gắn vào thân có ren của nó. Thanh nẹp kết nối có thể bị lỏng và gây ra sự mất ổn định và đau đớn hơn nữa tại phân đoạn được điều trị.
Rủi ro này có thể được giảm bớt bằng cách sử dụng các thanh nẹp linh hoạt, cho phép các chuyển động bị hạn chế, trong khi vẫn cho phép các đốt sống duy trì sự ổn định và quá trình hàn khớp diễn ra.
Lỏng vít chân cung do nhiễm trùng
Sự thao tác không đúng cách đối với các vít chân cung có thể dẫn đến việc phát triển nhiễm trùng mức độ nhẹ tại vị trí vít được bắt vào xương đốt sống. Nhiễm trùng hoặc nhiễm trùng huyết này có thể khiến vít bị lỏng và gây đau. Việc tháo bỏ vít được chỉ định trong những trường hợp này.
Thuyên tắc phổi
Trong quá trình phẫu thuật, một mảnh mỡ hoặc tủy xương có thể di lệch và làm tắc các mạch máu của phổi, gây ra thuyên tắc phổi. Nguy cơ của loại thuyên tắc này có thể cao hơn khi sử dụng vít chân cung.
Rò dịch não tủy
Các vít chân cung được đặt không chính xác có thể làm tăng nguy cơ rách bao màng cứng (màng bao quanh tủy sống), gây rò dịch não tủy. Biến chứng này có thể có những hậu quả nghiêm trọng, bao gồm hạ áp lực nội sọ và xuất huyết nội sọ.
Vỡ chân cung do vít
Gần các chân cung, có các dây thần kinh, mạch máu và cơ. Nếu một vít chân cung làm thủng tường ngoài của chân cung bằng cách đi xuyên qua nó, sẽ có nguy cơ tổn thương các cấu trúc quan trọng này theo thời gian. Ví dụ, vít chân cung cột sống cổ có thể làm tổn thương các cấu trúc thần kinh-mạch máu ở cổ và vít chân cung cột sống ngực có thể làm tổn thương các mạch máu quan trọng như động mạch chủ. Sự thủng này có thể không được chú ý hoặc xảy ra lâu sau phẫu thuật. Tỷ lệ thủng tường ngoài phụ thuộc vào nhiều biến số, bao gồm từ kỹ thuật đặt được sử dụng đến chuyên môn của phẫu thuật viên.
Vít chân cung là thiết yếu cho các nhu cầu cố định của phẫu thuật cột sống. Được sử dụng theo nhiều cách khác nhau ở gần như tất cả các tầng của cột sống, vít chân cung phải được đặt cẩn thận theo một cách được lập kế hoạch kỹ lưỡng để tránh các rủi ro và biến chứng liên quan.
