Vẹo cột sống do thoái hóa, còn được gọi là vẹo cột sống khởi phát ở người trưởng thành, mô tả một đường cong từ bên này sang bên kia của cột sống gây ra bởi sự thoái hóa của các mấu khớp và các đĩa đệm vốn là các bộ phận chuyển động của cột sống. Kết quả của sự thoái hóa này dãn tới sự bất đối xứng cột sống xảy ra chậm theo thời gian khi một người già đi. Đây là một nguyên nhân gây vẹo cột sống và hoàn toàn khác biệt với vẹo cột sống khởi phát ở trẻ vị thành niên.
Nếu vẹo cột sống do thoái hóa trở nên có triệu chứng, cơn đau có thể từ một cơn đau lưng âm ỉ đến các cảm giác đau đớn dữ dội xuống chân, thường được gọi là đau thần kinh tọa, và làm cho việc đi lại trở nên khó khăn hoặc không thể thực hiện được.
Vẹo cột sống do thoái hóa tiến triển như thế nào
Khi khỏe mạnh, các mấu khớp giống như các bản lề giúp cột sống uốn cong mượt mà, và các đĩa đệm giống như các tấm đệm giảm sóc giữa các đốt sống. Mọi người đều trải qua sự thoái hóa tự nhiên của các khớp và đĩa đệm này do lão hóa – và với một số người, các quá trình này được đẩy nhanh gây ra nhiều triệu chứng hơn.
Nếu sự thoái hóa rõ rệt hơn ở một bên của cột sống, vẹo cột sống có thể là kết quả. Đường cong vẹo cột sống, vốn thường nằm ở lưng thấp (cột sống thắt lưng), tạo thành một hình chữ “C” nhẹ khi cột sống uốn cong bất thường về một bên này hoặc bên kia. Bất kỳ đường cong cột sống sang bên nào có lớn hơn 10 độ, được đo bằng góc Cobb trên các phim chụp X-quang cột sống, đều được coi là vẹo cột sống.
Đau trong vẹo cột sống do thoái hóa
Các triệu chứng đau của vẹo cột sống do thoái hóa tương tự như viêm xương khớp thắt lưng và/hoặc bệnh thoái hóa đĩa đệm thắt lưng bởi vì chúng đều là một phần của cùng một quá trình thoái hóa.
Vẹo cột sống do thoái hóa có thể kích hoạt các loại cảm giác khó chịu sau:
- Đau âm ỉ hoặc căng cứng ở vùng lưng giữa đến lưng thấp
- Đau lưng như điện giật có thể lan xuống mông và chân
- Cảm giác châm chích như kim châm và/hoặc tê bì có thể lan xuống mông và chân
- Đau nhói phát triển trong khi đi bộ nhưng thuyên giảm khi nghỉ ngơi
Cần lưu ý rằng tình trạng viêm khớp cột sống hoặc sự chèn ép thần kinh là nguồn gốc chính của cơn đau thoái hóa vẹo cột sống, chứ không phải là đường cong sang bên bất thường của cột sống.
Diễn tiến của vẹo cột sống do thoái hóa
Rất khó để xác định chính xác có bao nhiêu người bị vẹo cột sống do thoái hóa bởi vì nhiều trường hợp không bao giờ gây ra các triệu chứng có ý nghĩa và không được phát hiện. Tuy nhiên, một nghiên cứu ước tính có ít nhất 60% dân số trên 60 tuổi có ít nhất tình trạng vẹo cột sống mức độ nhẹ.
Nếu vẹo cột sống do thoái hóa trở nên có triệu chứng, cơn đau điển hình bắt đầu dần dần. Các lựa chọn điều trị không phẫu thuật – chẳng hạn như vật lý trị liệu, thuốc, hoặc tránh các hoạt động gắng sức – thường là đủ.
Trong những trường hợp hiếm gặp, phẫu thuật vẹo cột sống có thể được xem xét khi cơn đau kéo dài hoặc đang ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống bất kể nhiều nỗ lực điều trị. Mặc dù vậy, do bộ phận dân số bị vẹo cột sống do thoái hóa có triệu chứng có xu hướng hướng tới độ tuổi 65 và lớn hơn, một số người vẫn nên tránh phẫu thuật do các yếu tố nguy cơ khác liên quan đến tuổi tác, chẳng hạn như loãng xương hoặc bệnh lý về tim mạch.
Khi vẹo cột sống người lớn có nghĩa là vẹo cột sống do thoái hóa
Đôi khi có sự nhầm lẫn đối với thuật ngữ “vẹo cột sống người lớn” bởi vì nó thường được sử dụng để đề cập đến hai loại vẹo cột sống sau:
- Vẹo cột sống do thoái hóa: loại vẹo cột sống này thường bắt đầu sau 50 tuổi khi cột sống tiếp tục thoái hóa tự nhiên do lão hóa. Về mặt kỹ thuật, điều này cũng được gọi là vẹo cột sống khởi phát ở người trưởng thành, nhưng nhiều người chỉ rút ngắn điều đó và nói vẹo cột sống người lớn.
- Vẹo cột sống vô căn: loại vẹo cột sống này, vốn không có nguyên nhân rõ ràng, điển hình bắt đầu trong thời kỳ vị thành niên. Nó thường được gọi là vẹo cột sống vô căn thiếu niên hoặc chỉ là vẹo cột sống thiếu niên. Mặc dù tình trạng này có thể bắt đầu trong thời kỳ vị thành niên, nó có thể không được phát hiện hoặc chẩn đoán cho đến khi đường cong trở nên có vấn đề đối với người đó, điều mà đôi khi xảy ra muộn hơn vào thời kỳ trưởng thành. Ngay cả khi có thể là vẹo cột sống vô căn thì nó cũng có thể được gọi là vẹo cột sống người lớn nếu việc điều trị bắt đầu lúc bệnh nhận đã trưởng thành.
Thuật ngữ vẹo cột sống người lớn đề cập đến bất kỳ tình trạng vẹo cột sống nào ở một bệnh nhân đã trưởng thành về mặt xương. Mặc dù đôi khi việc biết chính xác vẹo cột sống người lớn thường là không được coi trọng trong cuộc trò chuyện thông thường, tuy nhiên việc hiểu rõ loại vẹo cột sống người lớn chính xác là rất quan trọng để xác định một kế hoạch điều trị hiệu quả.
Khi nào vẹo cột sống do thoái hóa là nghiêm trọng
Nếu vẹo cột sống do thoái hóa khiến tủy sống hoặc một rễ thần kinh bị chèn ép, hoặc hẹp ống sống hoặc sự uốn cong nghiêm trọng của cột sống sẽ dẫn tới chức năng thần kinh có thể bị đe dọa. Mặc dù không có khả năng xảy ra, vẹo cột sống do thoái hóa hoàn toàn có thể gây ra yếu chân vĩnh viễn hoặc các vấn đề với việc kiểm soát bàng quang/ruột.
