Khi phẫu thuật điều trị u di căn được chỉ định, nó thường là một phần của chương trình điều trị toàn diện mà có thể bao gồm cả liệu pháp xạ trị, sử dụng thuốc và/hoặc hóa trị.
Nhiều quy trình phẫu thuật hiện có sẵn để giúp điều trị các khối u cột sống di căn và/hoặc các triệu chứng liên quan của chúng. Nhìn chung, phẫu thuật được chia thành hai nhóm chính:
- Phẫu thuật xâm lấn tối thiểu: Liên quan đến các vết mổ tương đối nhỏ và thời gian phục hồi ngắn hơn.
- Phẫu thuật mổ mở: Có quy mô lớn hơn với các vết mổ lớn hơn và thời gian phục hồi kéo dài hơn.
Phẫu thuật xâm lấn tối thiểu cho ung thư cột sống di căn
Phẫu thuật được coi là xâm lấn tối thiểu khi nó sử dụng các vết mổ nhỏ (khoảng 1,3 cm hoặc nhỏ hơn) và gây tổn thương mô ở mức tối thiểu. Hầu hết các quy trình xâm lấn tối thiểu được thực hiện ngoại trú, nghĩa là bệnh nhân có thể xuất viện về nhà ngay trong ngày.
- Tạo hình đốt sống qua da: Quy trình này bao gồm việc đâm một mũi kim qua một vết mổ nhỏ ở lưng để bơm xi măng sinh học chuyên dụng y tế vào đốt sống bị gãy. Xi măng này sẽ lấp đầy các khoảng trống và hoạt động như một chiếc báng cố định bên trong để làm vững xương. Mục đích của điều trị là giảm đau, ngăn chặn đốt sống bị xẹp thêm và khôi phục khả năng vận động cho bệnh nhân.
- Tạo hình gù đốt sống qua da: Ngoài việc bơm xi măng sinh học vào đốt sống, kyphoplasty có thêm một bước trước đó là chèn một quả bóng vào trong xương và làm phồng nó lên để tạo ra một khoảng trống (hốc xương). Phương pháp điều trị này được thiết kế để chấm dứt cơn đau do gãy cột sống và làm vững xương thông qua một chiếc báng cố định nội bộ.
- Nút mạch hóa chất qua đường động mạch: Thủ thuật này bắt đầu bằng một vết mổ nhỏ ở đùi để tiếp cận động mạch đùi. Một ống thông (catheter) được dẫn đường bằng dây dẫn sẽ đi qua hệ thống mạch máu đến khối u dưới sự hỗ trợ của chẩn đoán hình ảnh. Khi đã định vị được khối u, chất hóa trị sẽ được tiêm trực tiếp vào khối u để làm nhỏ hoặc tiêu hủy nó, nhằm loại bỏ áp lực đè ép lên các rễ thần kinh riêng lẻ hoặc tủy sống.
Phẫu thuật mở cho ung thư cột sống
Nhìn chung, các quy trình phẫu thuật diện rộng (phẫu thuật mở) thường được tránh thực hiện ở những bệnh nhân có u cột sống di căn. Bệnh nhân ung thư di căn rất dễ gặp phải các biến chứng toàn thân, và do đó, những lợi ích tiềm năng của phẫu thuật có thể không đáng để đánh đổi với các rủi ro.
Theo quy tắc chung, các quy trình phẫu thuật mở để điều trị u cột sống di căn thường chỉ được thực hiện trên những bệnh nhân đáp ứng các tiêu chí sau:
- Tiên lượng thời gian sống còn (OS) trên 3 tháng.
- Có các khiếm khuyết thần kinh (chẳng hạn như yếu chi, mất kiểm soát cơ do chèn ép tủy sống) và/hoặc tình trạng mất ổn định cột sống nghiêm trọng.
Thông thường, việc làm vững (cố định) đốt sống là cần thiết sau khi cắt bỏ toàn bộ hoặc một phần khối u, và điều này có thể được thực hiện cùng một lúc (trong cùng một cuộc phẫu thuật).
Phẫu thuật cố định cột sống
Mục tiêu của phẫu thuật này là làm vững cột sống bằng cách hàn cứng các đốt sống liền kề và giảm bớt bất kỳ tình trạng biến dạng nào có thể đã tiến triển. Các phẫu thuật viên thường chọn phương pháp cố định tốt nhất dựa trên loại u, mức độ phá hủy xương, tình trạng chung của bệnh nhân và các phương pháp điều trị ung thư dự kiến tiếp theo.
Có nhiều phương pháp cố định cột sống khác nhau. Mặc dù mục tiêu là để các đốt sống liền kề liền xương (hàn khớp), các phương pháp điều trị ung thư – như hóa trị – có thể gây cản trở quá trình lành xương cần thiết để tạo ra sự hợp nhất này. Trong những trường hợp này, sự ổn định của cột sống có thể phải phụ thuộc vào sự cố định cơ học vững chắc từ các thiết bị cấy ghép như vít titan, nẹp, thanh nối và lồng ghép.
Phẫu thuật giải ép thần kinh cột sống
Các phương pháp phẫu thuật nhằm giảm áp lực đè ép lên tủy sống được phân loại như sau:
- Phẫu thuật cắt thân đốt sống: Loại bỏ thân đốt sống và các đĩa đệm xung quanh.
- Phẫu thuật cắt cung sau giải ép: Loại bỏ một phần nhỏ của vòm xương thuộc ống sống, được gọi là mảnh sống (lamina).
- Phẫu thuật cắt sườn ngang: Loại bỏ một phần xương sườn cùng với mỏm ngang của đốt sống.
Nhiều phương pháp giải ép cột sống khác cũng được áp dụng, và đôi khi nhiều phương pháp được phối hợp trong một cuộc phẫu thuật duy nhất. Phương pháp giải ép phù hợp nhất được lựa chọn dựa trên một loạt các yếu tố cân nhắc, bao gồm vị trí giải phẫu của khối u và tình trạng tổng thể của bệnh nhân.
Phẫu thuật tách khối u
Một quy trình mới hơn trong điều trị u cột sống di căn được gọi là phẫu thuật tách u. Bên cạnh việc làm vững cột sống, phẫu thuật này tập trung vào việc cắt bỏ vừa đủ khối u để tách rời nó ra khỏi tủy sống. Sau phẫu thuật tách u, liệu pháp xạ trị có thể được thực hiện trên khối u với ít rủi ro gây tổn thương cho tủy sống hơn.
Phẫu thuật tách u thường được theo sau bởi xạ phẫu định vị (phát các liều xạ trị ngoài thấp từ nhiều góc độ) để tiếp tục làm nhỏ khối u. Khi có chỉ định, sự phối hợp giữa phẫu thuật tách u và liệu pháp xạ trị cho phép giữ lại được nhiều phần đốt sống nguyên vẹn hơn so với các phẫu thuật giải ép cột sống truyền thống.
Rủi ro của phẫu thuật ung thư cột sống di căn
Có những rủi ro tiềm ẩn liên quan đến phẫu thuật u cột sống di căn, bao gồm:
- Khả năng ung thư lan rộng hơn.
- Tổn thương tủy sống hoặc dây thần kinh cột sống.
- Chảy máu quá mức.
- Nhiễm trùng.
Trước khi quyết định phẫu thuật u cột sống di căn, điều quan trọng là các rủi ro, lợi ích và các phương pháp thay thế cho quy trình này phải được giải thích một cách cẩn thận. Bệnh nhân cũng phải được phẫu thuật viên giải đáp thỏa đáng tất cả các thắc mắc trước khi đưa ra lựa chọn phẫu thuật.
