Tiêm phong bế rễ thần kinh chọn lọc (SNRB), hay gọi đơn giản là tiêm phong bế thần kinh, được sử dụng để vừa chẩn đoán vừa điều trị tình trạng viêm rễ thần kinh cột sống. Thuốc, thường là thuốc tê hoặc thuốc tê kết hợp với steroid, được đưa vào vị trí gần rễ thần kinh cột sống ngay tại điểm rễ thoát ra khỏi lỗ liên hợp. Thuốc có tác dụng giảm viêm và làm tê liệt cảm giác đau dẫn truyền bởi dây thần kinh đó.
Mục lục:
Các phương pháp tiêm giảm đau vùng cổ và lưng
Tiêm steroid ngoài màng cứng (ESI)
Phong bế rễ thần kinh chọn lọc (SNRB)
Tiêm khớp cột sống và phong bế nhánh trong trong điều trị giảm đau cột sống
Tiêm khớp cùng chậu (SI Joint)
Cơ chế hoạt động của phong bế rễ thần kinh chọn lọc
Khi được sử dụng cho mục đích điều trị, steroid thường được pha trộn với thuốc tê hoặc sử dụng đơn độc trong các mũi tiêm phong bế rễ thần kinh chọn lọc. Steroid trong phong bế thần kinh hoạt động thông qua sự kết hợp của các cơ chế sau:
- Ức chế hoạt động của một số enzyme: Chẳng hạn như phospholipase A – tác nhân gây kích ứng thần kinh và đau.
- Phong bế các sợi dẫn truyền cụ thể (sợi C): Các sợi C nằm trong dây thần kinh bị ức chế dẫn đến việc giảm truyền tín hiệu đau về não.
- Giảm tính thấm của các sợi thần kinh đối với nguồn cung cấp máu: Từ đó làm giảm khả năng dẫn truyền cảm giác đau.
Thông qua các cơ chế này, các tín hiệu đau được truyền đi bởi dây thần kinh mục tiêu có thể được thuyên giảm đáng kể.
Tỷ lệ thành công của phong bế rễ thần kinh chọn lọc
Các nghiên cứu đánh giá mức độ thành công của kỹ thuật phong bế rễ thần kinh chọn lọc đã ghi nhận kết quả như sau:
- Tại cột sống cổ: Chỉ với 1 lần tiêm, 57% bệnh nhân báo cáo có sự cải thiện đáng kể về tình trạng đau và kết quả chức năng sau 6 tháng.
- Tại cột sống thắt lưng: Chỉ với 1 lần tiêm, 46% bệnh nhân báo cáo có sự cải thiện đáng kể về tình trạng đau và kết quả chức năng sau 1 năm.
Tuy nhiên, một số bệnh nhân có thể không cảm thấy giảm đau hoặc chỉ giảm đau ngắn hạn trong vài tuần. Hiệu quả điều trị đôi khi có thể bị trì hoãn vài ngày hoặc vài tuần cho đến khi steroid phát huy tác dụng tối đa. Hiệu quả giảm đau của SNRB thường cao hơn ở những bệnh nhân có tham gia vào các bài tập tăng cường sức mạnh và vật lý trị liệu. Bệnh nhân được khuyên nên bắt đầu lại các liệu pháp trị liệu theo hướng dẫn của bác sĩ ngay khi tình trạng đau thuyên giảm.
Chỉ định của phong bế rễ thần kinh chọn lọc
SNRB được sử dụng để điều trị tình trạng viêm rễ thần kinh gây ra bởi: thoát vị đĩa đệm, các thay đổi thoái hóa đốt sống, và/hoặc các tình trạng như vẹo cột sống. Trong bất kỳ tình trạng nào nêu trên, rễ thần kinh đều có thể bị kích ứng hóa học hoặc bị chèn ép do tác động cơ học.
Có thể thực hiện phong bế nhiều rễ thần kinh cùng lúc nếu nghi ngờ có nhiều hơn một dây thần kinh là nguồn gốc gây đau.
Rủi ro và biến chứng của phong bế thần kinh
Mặc dù hiếm gặp, một số rủi ro có thể xảy ra với kỹ thuật SNRB bao gồm:
- Nhiễm trùng.
- Chảy máu.
- Phản ứng dị ứng.
- Tổn thương tủy sống.
- Tràn khí màng phổi (xảy ra đối với các mũi tiêm tại vùng cột sống ngực).
Một số bệnh nhân cũng có thể bị yếu cơ tạm thời sau khi phong bế thần kinh. Tình trạng yếu cơ này xảy ra nếu thuốc lan đến các sợi vận động của dây thần kinh và làm tê liệt chúng. Tình trạng này thường tự hồi phục sau vài giờ và không gây nguy hại.
