Tiêm steroid ngoài màng cứng là một phương pháp điều trị phổ biến cho các tình trạng đau cổ và lưng. Các mũi tiêm này thường đưa steroid và/hoặc các loại thuốc khác vào khoang ngoài màng cứng của cột sống. Khoang ngoài màng cứng chứa các dây thần kinh, mạch máu, mô mỡ và bao quanh màng cứng (một túi chứa tủy sống và dịch não tủy).
Mục lục:
Các phương pháp tiêm giảm đau vùng cổ và lưng
Tiêm steroid ngoài màng cứng (ESI)
Phong bế rễ thần kinh chọn lọc (SNRB)
Tiêm khớp cột sống và phong bế nhánh trong trong điều trị giảm đau cột sống
Tiêm khớp cùng chậu (SI Joint)
Cơ chế hoạt động của tiêm steroid ngoài màng cứng
Thuốc tiêm ngoài màng cứng có thể chỉ bao gồm steroid đơn thuần, thuốc tê đơn thuần, hoặc hỗn hợp steroid pha với thuốc tê và/hoặc nước muối sinh lý. Các mũi tiêm có tác dụng giảm đau bằng các tác dụng sau:
- Kiểm soát phản ứng viêm từ các nguồn gây đau.
- Giảm hoạt động của hệ thống miễn dịch cơ thể.
Các steroid được tiêm vào khoang ngoài màng cứng sẽ khuếch tán đến các đầu dây thần kinh và các mô khác, lan tỏa tác dụng chống viêm khắp các cấu trúc dẫn truyền cảm giác đau.
Chỉ định của tiêm steroid ngoài màng cứng
Kỹ thuật này có thể giúp thuyên giảm cơn đau bắt nguồn từ các bệnh lý như: hẹp ống sống, hẹp lỗ liên hợp, thoát vị đĩa đệm hoặc bệnh lý thoái hóa đĩa đệm. Tiêm ngoài màng cứng có thể thực hiện ở vùng cổ, lưng giữa hoặc thắt lưng/mông. Các mũi tiêm được dùng để điều trị đau tại chỗ hoặc đau rễ (đau lan tỏa từ các vùng này xuống tay, chân và ít phổ biến hơn là vùng ngực).
Các kỹ thuật tiêm steroid ngoài màng cứng
Có nhiều lộ trình hoặc đường tiếp cận khác nhau để đưa thuốc vào khoang ngoài màng cứng:
- Tiêm qua lỗ liên hợp: Kim được đưa vào khoang ngoài màng cứng thông qua lỗ liên hợp ở phía bên của ống sống. Khu vực phía trên rễ thần kinh cột sống khi nó thoát ra khỏi lỗ thần kinh, được gọi là “tam giác an toàn”, thường là vùng kim đi qua để tiếp cận khoang ngoài màng cứng. Kỹ thuật này được gọi là đường tiếp cận trên dây thần kinh.
- Tiêm qua khe liên bản sống: Kim được đưa vào khoảng hở giữa các bản sống kế cận (thành sau của đốt sống) để tiếp cận khoang ngoài màng cứng.
- Tiêm qua khe xương cùng: Kim được đặt vào vùng xương cùng phía dưới cột sống thắt lưng thông qua một khe hở gọi là lỗ cùng.
Thủ thuật này luôn luôn phải được thực hiện dưới sự hướng dẫn X-quang kết hợp với thuốc cản quang.
Tỷ lệ thành công của tiêm steroid ngoài màng cứng
Nhiều nghiên cứu đã chứng minh hiệu quả của tiêm steroid ngoài màng cứng đối với toàn bộ các đoạn cột sống. Các nghiên cứu cho thấy rằng nếu bệnh nhân có đáp ứng tốt ngay từ lần tiêm đầu tiên, đó là cơ sở để có thể thực hiện thêm các mũi tiêm bổ sung khi triệu chứng tái phát. Tuy nhiên, cần lưu ý quan trọng rằng nếu lần tiêm đầu tiên không mang lại hiệu quả giảm đau, thì không nên tiếp tục thực hiện các mũi tiêm bổ sung.
Một số nghiên cứu lâm sàng thông kê đưa ra:
- Tại cột sống cổ: 54% đến 80% bệnh nhân báo cáo cải thiện đáng kể về tình trạng đau và kết quả chức năng trong khoảng thời gian từ 6 tháng đến 2 năm (với tổng cộng 3 đến 6 mũi tiêm được thực hiện trong giai đoạn này).
- Tại cột sống thắt lưng: 53% đến 56% bệnh nhân báo cáo cải thiện đáng kể về tình trạng đau và kết quả chức năng lên đến 1 năm (với tổng cộng 3 đến 4 mũi tiêm được thực hiện trong giai đoạn này).
Tuy nhiên, một số bệnh nhân có thể ít hoặc không cảm nhận được hiệu quả giảm đau.
Hiệu quả của tiêm steroid ngoài màng cứng thường tăng lên khi kết hợp với các liệu pháp bổ trợ, chẳng hạn như vật lý trị liệu và các bài tập vận động trị liệu được chỉ định phù hợp. Sự thành công của quá trình điều trị cũng phụ thuộc vào độ chính xác khi đưa thuốc đến đúng nguồn phát sinh đau.
