Các triệu chứng đau thần kinh tọa rất đa dạng do có nhiều yếu tố liên quan và đan xen với nhau. Ví dụ về cách các bệnh nhân mô tả các triệu chứng bao gồm:
- Cảm giác châm chích (như kim châm) xuất hiện rồi biến mất dọc theo đùi hoặc chân.
- Cơn đau âm ỉ, tê buốt ở bàn chân.
- Cảm giác nóng rát ( như có nước ấm đột ngột dội xuống một bên đùi).
- Cơn đau nhói mơ hồ sâu trong vùng mông.
Các triệu chứng này cũng có thể chồng lấp, luân phiên hoặc thay đổi theo thời gian khi có nhiều hơn một rễ thần kinh ở thắt lưng bị ảnh hưởng — chẳng hạn như do thoát vị đĩa đệm và thoái hóa đĩa đệm ở các phân đoạn cột sống kế cận gây kích thích nhiều rễ thần kinh cùng một lúc.
.
Tần suất của các rối loạn cảm giác trong đau thần kinh tọa
Nghiên cứu chỉ ra rằng nhiều người bị đau thần kinh tọa có xu hướng gặp phải các rối loạn cảm giác và các cảm giác bất thường khác:
- 63% đến 72% số người cảm thấy châm chích hoặc tê rần ở chân bị ảnh hưởng.
- 35% số người trải qua cơn đau lan tỏa với mức độ nghiêm trọng khác nhau.
- 27% số người gặp tình trạng tê bì.
Loạt triệu chứng gây khó chịu và có thể cực kỳ đau đớn này có thể bắt nguồn từ nhiều tình trạng bệnh lý tiềm ẩn khác nhau và trở nên tồi tệ dần theo thời gian.
Các triệu chứng đau thần kinh tọa phổ biến
Mặc dù các triệu chứng đau thần kinh tọa rất khác nhau, nhưng các kiểu phổ biến nhất như sau:
- Đau kèm theo cảm giác châm chích, thường cảm thấy ở mặt ngoài bắp chân, lan đến kẽ ngón chân cái.
- Yếu chân kèm theo cảm giác châm chích nêu trên khi đi bộ bằng mũi chân hoặc gót chân.
- Đau nóng rát dọc theo mặt sau đùi và bắp chân, lan đến gót chân và gây cứng chân.
- Đau khi ngồi cùng với cảm giác tê rần ở mặt sau đùi và tê bì ở các ngón chân, các triệu chứng này thuyên giảm khi đứng.
- Đau âm ỉ ở thắt lưng với cơn đau như điện giật dọc theo mặt sau đùi và chân, có thể kèm theo tê rần, tê bì và yếu cơ.
- Cảm giác đau nóng rát dọc theo mặt ngoài của đùi dưới và bắp chân.
- Đau lan xuống bàn chân hoặc các ngón chân.
- Tê bì và dị cảm xảy ra cùng nhau trong cùng một hoặc nhiều khu vực.
Các triệu chứng này có thể xuất hiện liên tục hoặc không, nhưng bùng phát đột ngột do một sự kiện kích thích, chẳng hạn như nâng vật nặng hoặc cúi người trong một khoảng thời gian dài (ví dụ: khi dọn dẹp).
Các triệu chứng đau thần kinh tọa điển hình lan xuống dưới đầu gối
Các rễ thần kinh thường liên quan trong đau thần kinh tọa là L4, L5 và/hoặc S1. Đường đi của các dây thần kinh này khi chạy xuống chân thường kéo dài vào bắp chân và kết thúc ở bàn chân hoặc các ngón chân — khiến các triệu chứng lan rộng dọc theo lộ trình này.
Nếu có nhiều hơn một rễ thần kinh bị ảnh hưởng, các triệu chứng chồng lấp có thể xảy ra. Ngoài ra, nếu rễ thần kinh bị ảnh hưởng ở cả hai bên cột sống, các triệu chứng có xu hướng xuất hiện ở cả hai bên (đối xứng), mặc dù trường hợp này hiếm khi xảy ra.
Tình trạng đau chân trầm trọng hơn đau lưng
Đau thần kinh tọa gây suy giảm khả năng vận động nhiều hơn so với chỉ đau lưng đơn thuần vì mặc dù vấn đề bắt nguồn từ thắt lưng, nhưng các triệu chứng lại truyền qua các dây thần kinh – còn được gọi là bệnh lý rễ thần kinh – và được cảm nhận ở xa nguồn gốc của vấn đề. Thắt lưng vẫn có thể bị đau do viêm cơ hoặc các mô mềm xung quanh tổn thương cột sống, nhưng các triệu chứng gây mất chức năng chính lại di chuyển xuống chân thông qua các dây thần kinh.
Yếu chân ở các mức độ khác nhau là một triệu chứng phổ biến của đau thần kinh tọa do nhiều vấn đề rễ thần kinh cột sống gây cản trở sự dẫn truyền tín hiệu hiệu quả giữa não và các cơ chân — ảnh hưởng đến các cử động của chân như đi bộ, chạy, nhấc chân hoặc gập bàn chân. Yếu chân cũng có thể được nhiều người diễn giải như một cảm giác co kéo ở chân.
Cần lưu ý rằng tình trạng đau lưng tăng dần đi kèm với đau thần kinh tọa trở nên tồi tệ hơn có thể chỉ ra một rối loạn nghiêm trọng, đặc biệt nếu cơn đau không thay đổi theo mức độ gắng sức mà liên tục nặng lên.
Có nhiều thành phần trong sự hình thành và cấu trúc của dây thần kinh tọa cũng như các cấu trúc xung quanh, điều này góp phần tạo nên các biến thể và sắc thái của các triệu chứng đau thần kinh tọa. Ví dụ, một rễ thần kinh cột sống bị viêm có thể gây ra các triệu chứng tại các vùng da xác định, gọi là các khoanh da, và các nhóm cơ cụ thể, gọi là các khoanh cơ. Các triệu chứng đau thần kinh tọa cũng có thể phụ thuộc vào loại sợi thần kinh bị ảnh hưởng, dẫn đến các triệu chứng thuần túy về cảm giác, thuần túy về vận động hoặc hỗn hợp trong một khu vực nhất định.
