Đau và tê buốt chân có thể xảy ra ngắt quãng hoặc liên tục và có thể dao động từ cảm giác đau âm ỉ đến cảm giác đau nhói, đau theo mạch đập, hoặc đau bỏng rát. Tê bì có thể được cảm nhận như sự mất cảm giác hoặc cảm giác lạnh, đau buốt ở một hoặc nhiều vùng của chân.
.
.
Đau chân có thể là triệu chứng của một loạt các nguyên nhân hoặc bệnh lý nền, và việc có được một chẩn đoán chính xác là thiết yếu để đưa ra liệu trình điều trị hiệu quả nhất.
Quá trình Đau chân diễn ra như thế nào?
Đau chân có thể gây ra do một vấn đề ở vùng lưng dưới, vùng chậu, hoặc một vấn đề khởi phát từ trong lòng bàn chân. Các nguyên nhân phổ biến gây đau ở một hoặc cả hai chân bao gồm:
- Chèn ép hoặc kích thích rễ thần kinh cột sống: Các rễ thần kinh bị viêm, kích thích hoặc chèn ép ở cột sống thắt lưng hoặc cột sống cùng có thể gây ra bệnh lý rễ thần kinh hoặc đau thần kinh, thường được gọi là đau thần kinh tọa, ở chân và bàn chân. Các dây thần kinh cũng có thể bị tổn thương dọc theo đường đi của chúng ở chân, gây ra bệnh lý thần kinh ngoại biên và đau chân.
- Chèn ép tủy sống: Tình trạng hẹp ống sống ở vùng cổ có thể làm tăng áp lực lên tủy sống, gây đau và tê, điển hình là ở cả hai chân.
- Các bệnh lý mạch máu: Các động mạch hoặc tĩnh mạch bị tắc nghẽn ở chân có thể gây giảm cung cấp máu, dẫn đến đau và tê chân.
- Các vấn đề vùng chậu và khớp háng: Các vấn đề về khớp ở vùng chậu và vùng háng, chẳng hạn như rối loạn chức năng khớp cùng chậu hoặc thoái hóa khớp háng, có thể gây đau chân; một tình trạng kích thích thần kinh liên quan có thể gây tê bì. Co thắt cơ vùng chậu, chẳng hạn như trong hội chứng cơ lê, có thể khiến cơn đau lan xuống dọc theo chân kèm theo tê bì và/hoặc yếu cơ liên quan.
- Nhiễm trùng: Bệnh Lyme, nhiễm trùng xương và đĩa đệm, chẳng hạn như viêm xương tủy hoặc viêm đĩa đệm đốt sống, và các tình trạng nhiễm virus, chẳng hạn như zona thần kinh hoặc HIV, được biết là gây đau chân.
- Các bệnh lý hệ thống: Các rối loạn nội tiết và chuyển hóa, chẳng hạn như suy giáp và đái tháo đường, có thể gây tổn thương cơ và thần kinh ở chân dẫn đến đau và tê bì.
- Hội chứng đuôi ngựa: Sự chèn ép của chùm đuôi ngựa có thể gây đau nghiêm trọng, tê bì và yếu ở cả hai chân.
- Các khối u và nang: Sự hiện diện của các khối phát triển và khối u ở vùng lưng dưới, vùng chậu hoặc chân có thể chèn ép các mạch máu và/hoặc dây thần kinh và dẫn đến đau và tê chân.
Đau chân cũng có thể phát triển do căng cơ do vận động quá mức, mất nước, lão hóa, sai tư thế, các yếu tố di truyền, và/hoặc các nguyên nhân liên quan đến nghề nghiệp.
.
.
Các triệu chứng thường phối hợp với Đau chân
Các triệu chứng phổ biến nhất có thể đi kèm với đau chân là:
- Yếu cơ: thường xảy ra khi một dây thần kinh cột sống thắt lưng và/hoặc cột sống cùng bị chèn ép. Cảm giác nặng nề ở chân bị ảnh hưởng có thể khiến việc nhấc bàn chân lên khỏi mặt sàn gặp khó khăn (bàn chân rớt).
- Thay đổi cảm giác: khi một dây thần kinh bị ảnh hưởng, cảm giác như kim châm, châm chích, hoặc các cảm giác liên quan đến thần kinh khác có thể xảy ra ở chân bị ảnh hưởng.
- Đau bàn chân: cơn đau chân có thể lan xuống vào một hoặc nhiều vùng của bàn chân, gây ra một cơn đau nhức hoặc một cơn đau bỏng rát. Tình trạng yếu bàn chân và/hoặc tê bì cũng có thể xảy ra.
- Đau do tư thế: Đau và tê chân có thể tăng lên với một số tư thế hoặc hoạt động nhất định, chẳng hạn như đứng trong một khoảng thời gian dài, đi bộ, leo cầu thang, hoặc đứng dậy từ tư thế ngồi.
Danh sách trên bao gồm một số triệu chứng phổ biến cùng xuất hiện với đau chân nhưng không mang tính chất hoàn chỉnh. Đau chân và/hoặc tê bì có thể đi kèm với các dấu hiệu của bệnh đái tháo đường, ung thư, một số loại thiếu hụt dinh dưỡng, và nhiều hơn thế nữa.
.
.
Khi nào triệu chứng Đau chân được coi là nghiêm trọng
Đau chân có thể liên quan đến các bệnh lý nền nghiêm trọng và cần điều trị ngay lập tức để bảo tồn chức năng của chân bị ảnh hưởng. Các triệu chứng cờ đỏ có thể bao gồm một hoặc sự phối hợp của các dấu hiệu sau:
- Sốt không rõ nguyên nhân
- Đau và sưng nề nghiêm trọng
- Mất cảm giác ngon miệng và/hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân
- Buồn nôn
- Đau lưng dữ dội dữ dội
- Tê bì và/hoặc yếu chân tiến triển
- Mất chức năng ruột và/hoặc bàng quang bình thường (rối loạn cơ vòng)
Những triệu chứng này có thể chỉ ra các bệnh lý nghiêm trọng như nhiễm trùng, khối u, hội chứng đuôi ngựa, phình động mạch chủ bụng, hoặc tổn thương thần kinh nghiêm trọng.
Đau chân có thể được điều trị bởi nhiều loại chuyên gia y tế khác nhau. Tùy thuộc vào nguyên nhân, các bác sĩ thường điều trị đau chân có thể bao gồm bác sĩ chăm sóc giảm nhẹ/bác sĩ gia đình, bác sĩ phục hồi chức năng, bác sĩ cơ xương khớp, bác sĩ thần kinh, phẫu thuật viên cột sống ngoại thần kinh và chấn thương chỉnh hình, và bác sĩ vật lý trị liệu.
Bài viết liên quan:
- Grimm BD, Blessinger BJ, Darden BV, Brigham CD, Kneisl JS, Laxer EB. Mimickers of Lumbar Radiculopathy. Journal of the American Academy of Orthopaedic Surgeons. 2015;23(1):7-17. doi:10.5435/jaaos-23-01-7
- Hanewinckel R, Ikram MA, Van Doorn PA. Peripheral neuropathies. In: Neuroepidemiology. Elsevier; 2016:263-282. doi:10.1016/b978-0-12-802973-2.00015-x
- Davis D, Vasudevan A. Sciatica. [Updated 2019 Feb 28]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2019 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK507908/
- Alexander CE, Varacallo M. Lumbosacral Radiculopathy. [Updated 2019 Mar 23]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2019 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK430837/
- Zhang X, Zhang Z, Wen J, Lu J, Sun Y, Sang D. The effectiveness of therapeutic strategies for patients with radiculopathy: A network meta-analysis. Mol Pain. 2018;14:1744806918768972. Published 2018 Apr 13. doi:10.1177/1744806918768972
