Một đĩa đệm cột sống bị thoái hóa không phải lúc nào cũng dẫn đến đau hoặc các triệu chứng khác. Bởi vì bản thân đĩa đệm có rất ít sự phân bố thần kinh, cơn đau thường chỉ xảy ra khi đĩa đệm thoái hóa ảnh hưởng đến các cấu trúc khác trong cột sống.
.
.
Viêm
Các protein gây viêm từ bên trong khoang đĩa đệm có thể rò rỉ ra ngoài khi đĩa đệm thoái hóa, gây phản ứng viêm ở các cấu trúc cột sống xung quanh.
Tình trạng viêm này có thể tạo ra căng cơ, co thắt cơ và đau điểm khu trú ở lưng hoặc cổ. Nếu một rễ thần kinh bị viêm, đau và tê có thể lan xuống cánh tay và vai (gọi là bệnh lý rễ thần kinh cổ trong trường hợp thoái hóa đĩa đệm cổ), hoặc lan vào hông hoặc chân (gọi là bệnh lý rễ thần kinh thắt lưng trong trường hợp thoái hóa đĩa đệm thắt lưng).
Mất ổn định do vi chuyển động bất thường
Khả năng đệm và nâng đỡ mà đĩa đệm thường cung cấp sẽ giảm đi khi lớp ngoài của đĩa đệm (vòng xơ) bị thoái hóa, dẫn đến những chuyển động nhỏ, không tự nhiên giữa các đốt sống.
Những vi chuyển động này có thể gây căng thẳng và kích thích lên các cơ, khớp và/hoặc rễ thần kinh xung quanh khi đoạn cột sống ngày càng trở nên mất ổn định hơn, gây ra các đợt đau dữ dội ngắt quãng.
Cả tình trạng viêm và mất ổn định do vi chuyển động đều có thể gây co thắt cơ lưng dưới hoặc cơ cổ. Co thắt cơ là nỗ lực của cơ thể để ổn định cột sống. Căng cơ và co thắt cơ có thể rất đau, và được cho là nguyên nhân gây ra các đợt đau nhức dữ dội liên quan đến bệnh thoái hóa đĩa đệm.
.

.
Điều gì xảy ra ở cột sống trong quá trình thoái hóa đĩa đệm?
Bệnh thoái hóa đĩa đệm chủ yếu liên quan xuất phát từ cấu trúc đĩa đệm cột sống, nhưng rất có thể cũng sẽ tác động đến các bộ phận khác của cột sống.
Hai dấu hiệu liên quan nhất khi một đĩa đệm thoái hóa gây nên triệu chứng đau là:
Sự xói mòn tấm sụn tận cùng
Giống như các khớp khác trong cơ thể, mỗi phân đoạn đốt sống có các tấm sụn trong đó. Chúng nằm giữa đĩa đệm cột sống và mỗi thân đốt sống, được gọi là tấm tận cùng.
Tấm tận cùng kẹp chặt đĩa đệm và đóng vai trò như người gác cổng giúp oxy và chất dinh dưỡng đi vào nuôi dưỡng đĩa đệm.
Khi tấm tận cùng bắt đầu xói mòn, dòng chảy dinh dưỡng này bị tổn hại, điều này có thể đẩy nhanh quá trình thoái hóa đĩa đệm. Khi đĩa đệm trải qua quá trình này, khoảng gian đốt sống sẽ bị xẹp xuống.
Xẹp khoảng gian đốt sống
Khi đĩa đệm thoái hóa, khoảng gian đốt sống sẽ xẹp xuống, gây áp lực quá mức lên các cơ xung quanh khi chúng hỗ trợ cột sống và làm rút ngắn khoảng cách giữa các đốt sống, dẫn đến thêm các vi chuyển động và mất ổn định cột sống.
Các quá trình thoái hóa thường tiến triển dần dần thay vì xảy ra cùng một lúc.Sự xói mòn tấm tận cùng và xẹp khoảng gian đốt sống có thể làm tăng thêm tình trạng mất ổn định cột sống, căng cơ xung quanh, cũng như cả đau tại chỗ và đau rễ thần kinh.

